Ülkemizde kurban hizmetleri, Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı ve Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığınca yürütülmektedir.   Bu karar ve yönetmelik gereğince Diyanet İşleri Başkanı veya görevlendireceği başkan yardımcısı başkanlığında Diyanet İşleri Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı temsilcilerinden oluşan Bakanlıklararası Kurban Hizmetleri Kurulu oluşturulmuştur.   Kurulun sekreterya görevini, Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığı yapar.   AMAÇ NEDİR?   Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin ilgili maddelerine göre,   AMAÇ Madde 1 —(Değişik: 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete) Bu Yönetmeliğin amacı, dini amaçla veya kurban bayramında ibadet maksadıyla kurban kesmek isteyenlerin kurbanlarını dini hükümlere, sağlık şartlarına ve çevre temizliğine uygun olarak, hayvana en az acı verecek şekilde bizzat kesmelerine veya vekalet yoluyla kestirmelerine yardımcı olmak, kurban satılacak ve kesilecek yerleri belirlemek, kesim yapacak kişileri eğitmek ve bu konulardaki diğer hususları düzenlemektir. İL VE İLÇELERDE KURBAN HİZMETLERİ KOMİSYONU KOMİSYONUN KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI Madde 9 — (Değişik: 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete)Kurul kararlarını uygulamak ve kurban kesimiyle ilgili olarak Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak üzere, illerde vali veya görevlendireceği bir vali yardımcısının, ilçelerde kaymakamın başkanlığında, müftülük, sağlık müdürlüğü veya sağlık grup başkanlığı, tarım müdürlüğü, Çevre ve Orman Müdürlüğü (teşkilâtı varsa), belediye ve Türkiye Diyanet Vakfı temsilcilerinden oluşan Kurban Hizmetleri Komisyonu, mülki amirin daveti üzerine toplanır ve kararlarını toplantıya katılanların ekseriyeti ile alır. Eşitlik halinde Komisyon başkanının tarafı ekseriyet sayılır. Komisyon kararları mülki amirin onayı ile yürürlüğe girer. Komisyonun sekreterya görevini müftülük yapar. KOMİSYONUN GÖREVLERİ Madde 10 — Komisyonun görevleri şunlardır: a) Kurban kesiminin dinî esaslara, İl ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararlarına ve sağlık şartlarına uygun olarak gerçekleşmesini sağlamak, genel gözetim ve denetimini yapmak, b) İl ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararlarına ve sağlık şartlarına uygun olarak çevrenin sosyal ve ekonomik imkanları ile mevcut mezbahaları da dikkate alarak kurban satış ve kesim yerlerini tespit etmek, c) Kurbanların eziyet verilmeyecek şekilde ve kesim tekniğine uygun olarak kesilmeleri için gereken tedbirleri almak, d) Kurbanların dini kaidelere ve sağlık şartlarına uygun olarak kesilebilmesi için kesim yerinde yeterli sayıda din görevlisi, veteriner hekim, kasap ve yardımcı personel bulundurulmasını temin etmek ve kurbanların ehil kimselerce kesilmesi için gereken tedbirleri almak, e) Kurban satış ve kesim yerlerinde, kurban kesimi için gerekli alt ve üst yapının ilgili belediyelerce tesisini, ayrıca kurban atık ve çöplerinin satılması veya belediyelerce toplanarak bertaraf edilmesini sağlamak, f) Kurban kesim mahallinde, kurbanını kendisi keseceklerden alınacak tesisten yararlanma ücretini veya kurbanını görevli kasaplara kestireceklerden alınacak tesisten yararlanma ve kurban kestirme ücretini tespit etmek, g) Kurban kesim işleri için yapılacak harcamalara dair gereken kararları almak, h) İl ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararlarına ve sağlık şartlarına uygun olarak mezbaha ve kurban kesim yerleri dışında da özel bahçesinde veya kurban kesmeye uygun mülkünde kurban kesmek isteyenlerin uyacakları esasları belirlemek, park, cadde, sokak, meydan gibi umuma açık veya kurban kesimi için uygun olmayan yerlerde kurban kesimi yapılmaması için gereken kararları almak, ı) Komisyonca yürütülecek hizmetler için harcanmak üzere kurban kesen veya kestirenlerden alınacak ücretleri muhafaza etmek için vakıf aracılığı ile bankalarda Kurban Komisyonu Hesabı açtırmak, j) Yürüttüğü muhasebe hizmetleri ve kırtasiye giderleri için Vakıf şubesine ödenecek bedeli tespit etmek, k) Kurban Komisyonu Hesabından gerekli harcamalar yapıldıktan sonra artan meblağ olduğu takdirde, Komisyonun görev alanına giren hizmetler için harcamak, l) Gerektiğinde yürütmekte olduğu görevlerle ilgili olarak resmi veya özel kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak. KOMİSYON TARAFINDAN YÜRÜTÜLECEK HİZMETLER Madde 11 — İl ve ilçelerdeki komisyonlar kurban hizmetlerini yürütmek üzere aşağıdaki çalışmaları yaparlar: a) Mevcut mezbahaları da dikkate alarak ve İl ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararlarına uygun olarak il ve ilçe merkezlerinde ihtiyaç duyulan sayıda ve büyüklükte kurban satım ve kesim yerlerini belirlerler. b) İl ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisi kararlarına uygun olarak kurban kesim yerleri dışında kalan ve kurban kesimi için uygun olan yerlerde kurbanlarını kendi imkânları ile keseceklerin uyacakları esasları tespit ederler. c) Kurban kesim yeri olarak belirlenen yerlerde, kurbanların dini esaslara ve sağlık şartlarına uygun olarak kesilebilmesi için gerekli alt ve üst yapının kapalı veya açık olarak belediyelerce tesisini temin ederler. Bu yerlerde, belediyelerle işbirliğine giderek kurban kesimi için gerekli beton saha, su tesisi ve atıklar için lüzumlu tertibatı alırlar. d) Kurban kesim mahallerinde görevlendirilecek yönetici, din görevlisi, kasap, veteriner, şoför ve yardımcı personel gibi görevlileri tespit ederler. e) Kesim esnasında sağlığa zararlı olduğu tespit edilen hayvan etlerinin veya organlarının diğer atıklardan ayrı olarak derin bir çukura gömülmesini ve üzerine kireç dökülerek kapatılmasını veya diğer usullerle imhasını sağlarlar. f) Kurban kesim yerinde kurbanını kendisi kesmek isteyenden alınacak tesisten yararlanma ücretinin miktarı ile kurbanını tesiste görevli kasaba kestirmek isteyenden alınacak tesisten yararlanma ve kesim ücretinin miktarını, uygulamayı kolaylaştıracak ve uygun olmayan yerlerde kesime sebebiyet vermeyecek şekilde, mahallî ekonomik imkânları göz önünde bulundurarak tespit ederler. g) Kurban kesim yerinde kurbanını kestireceklerin ödeyecekleri ücretleri kurban bayramından önce ve kurban bayramı günlerinde tahsil edecek şekilde tedbirler alırlar. h) İsteyenlerin, ücreti mukabilinde, kurbanlarını tamamen veya kısmen evlerine veya kurban sahibinin arzu ettiği yerlere gönderme hizmetini yapmak için gereken tedbirleri alırlar. Bunun için ihtiyaç duyulan sayıda personel ve vasıta görevlendirirler. ı) Kurban kesim hizmetleri ile ilgili olarak vatandaşlara duyurulması gereken hususları mutat vasıtalarla ve uygun aralıklarla ilân ederler. j) İhtiyaç duyulan diğer hususlarda gerekli kararları alırlar. HAYVANLARIN KESİMİ Madde 21 — Hayvanların kesimi, kurban kesim yerlerinde kurbanını kendisi kesmek isteyen ehil kişilerce veya kasaplığı meslek edinmiş ya da Kurban Kesim Elemanı Yetiştirme ve Geliştirme Kursu Bitirme Belgesine sahip kişiler tarafından, dini kuralların gerektirdiği özel koşullar dikkate alınarak, korkutmadan, ürkütmeden, en az acı verecek şekilde, temizlik kurallarına uyularak ve usulüne uygun olarak bir anda yapılır. Kesim elemanları, kesim sırasında çizme ve önlük giyer ve her yıl kurban bayramından önce (üç ay içinde) portör muayenesine tabi tutulurlar. KURSLARIN DÜZENLENMESİ Madde 22 — Kurban Hizmetleri Komisyonunun gözetiminde Kesim Elemanı Yetiştirme ve Geliştirme Kursları düzenlenir ve bu Kurslara katılanlara "Kurs Bitirme Belgesi" verilir. Kurban kesim elemanı yetiştirme ve geliştirme kursları, Milli Eğitim Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı işbirliğinde düzenlenir. Kurban kesim yerlerinde görevlendirilen personel ve kesim elemanları için komisyonlarca tanıtıcı "Görevli Kimlik Kartı" ve "Kesim Elemanı Kimlik Kartı" düzenlenir. KURBAN SATIŞ YERLERİ Madde 23 — Kurbanlık hayvanların satışı Kurulca belirlenen özelliklere sahip kurban satış yerlerinde yapılır. Mevcut hayvan pazarları ve borsaların dışında Komisyonlarca şehrin nüfus yoğunluğu dikkate alınarak şehirlerin ana girişlerinde ve şehir içinde uygun diğer alanlarda kurban satış yerleri belirlenir. Hayvanların şehir merkezlerine girişlerine ve bu satış yerlerinin dışında diğer yerlerde satışına müsaade edilmez. Kurban satış yerlerinde, su, tuvalet, kapalı oturma yeri ve benzeri sosyal ihtiyaçların karşılanacağı yerler ile hayvanların taşındıkları araçlara bindirilmesine uygun rampalar yapılır. Hayvanlar, zemini temiz ve kuru, etrafı ve üstü kapalı mahallerde (büyükbaş hayvanlar uzun ipli yular ile) muhafaza edilir ve nakilleri sırasında yeteri kadar tecrübeli eleman bulundurulur. Satış yerlerinin temizlenmesi ve oluşan atıkların alınması işleri, belediyeler tarafından her gün muntazam olarak yapılır. KURBAN KESİM YERLERİ Madde 24 — Kurbanlık hayvanların kesimi Kurulca belirlenen özelliklere sahip kurban kesim yerlerinde yapılır. Mevcut mezbaha ve kombinalar dışında komisyonlarca şehrin nüfus yoğunluğu dikkate alınarak kurban kesim yerleri ve bunların kapasiteleri belirlenir. Kurban kesim yerlerinde, su, tuvalet, kapalı oturma yeri ve benzeri sosyal ihtiyaçların karşılanacağı yerler ile hayvanların taşındıkları araçlardan indirilmesine uygun rampalar yapılır. Kesim yerlerinin zemini kolay yıkanabilir, dezenfekte edilebilir ve su birikmesine imkan vermeyecek bir yapıda inşa edilir. Yeterli miktarda aydınlatılma ve havalandırma sağlanır. Kullanılacak tüm makine ve ekipman ile çalışanların temizlik ve dezenfeksiyonu yaptırılır. Yeterli miktar ve basınçta ve içilebilir nitelikte kullanma suyu bulundurulur. Biriken gübre, çöp ve sakatat ile diğer atık ve artıklar, çevreye zarar vermeyecek şekilde üstü kapalı bir mahalde toplanır ve daha sonra hijyenik şartlara uygun olarak izale, bertaraf ve tahliyesi sağlanır. Kesim sonrası ortaya çıkan kan, tank veya benzeri sızdırmaz bir yerde toplanır ve uygun bir şekilde bertaraf edilir. Gübre birikimi için özel bir yer ayrılır. Hastalıklı organlar ile karkaslar en az iki metre derinliğinde çukurlara gömülüp üzeri kireçle kaplanır veya uygun bir yerde yakılarak imha edilir. HAYVAN HAKLARI Madde 25 — Kurban satış ve kesim yerlerinde hayvanların korunması, gözetilmesi, bakımı ve kötü muamelelerden uzak tutulması yanında, temizlik, sağlık ve güvenliklerine özen gösterilir. Hayvanlar uygun vasıtalarla ve eziyet edilmeden taşınır. Hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı soğuğa veya sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, kesin olarak öldüğü anlaşılmadan vücutlarına müdahalede bulunmak yasaktır. 2008 YILI KURBAN HİZMETLERİ ÇALIŞMALARI KURBAN SATIŞ YERLERİ Her il ve ilçede Kurban Hizmetleri Komisyonu tarafından kurban satış yerleri belirlenir. Adresleri ilan edilir ve satış yerlerinde insan, hayvan ve çevre sağlığı için gerekli tedbirler alınır. KURBAN KESİM YERLERİ Her il ve ilçede Kurban Hizmetleri Komisyonu tarafından kurban kesim yerleri belirlenir. Adresleri ilan edilir ve kesim yerlerinde insan, hayvan ve çevre sağlığı için gerekli tedbirler alınır. KURBAN KESİM ELEMANI YETİŞTİRME VE GELİŞTİRME KURSLARI Başkanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında düzenlenen protokol çerçevesinde il ve ilçelerde Halk Eğitim Merkezlerinde açılan kurban kesim elemanı yetiştirme ve geliştirme kurslarına devam edenlerden kurbanını bizzat keseceklere veya kurban kesim elemanı olarak görev almak isteyenlere kurslar sonunda “Kurs Bitirme Belgesi” verilmektedir. Söz konusu kurslar, halen devam etmektedir. İsteyenler yerel Halk Eğitim Merkezine müracaat edebilirler. KURBAN KESİM YERLERİNDE PERSONEL GÖREVLENDİRİLMESİ   Kurban kesim yerlerinde din görevlisi, resmi veya özel çalışan veteriner hekim, sağlık personeli, çevre teknisyeni vb. elemanlar görevlendirilecek ve bunların ücretleri Kurban Komisyonu Hesabı’ndan ödenecektir.   Kurban kesim yerlerinde kasaplık belgesi olanlar ile kesim elemanı yetiştirme/geliştirme kursuna katılıp “Kurs Bitirme Belgesi” alanlardan portör muayenesi bulunanların görevlendirilmesine dikkat edilecektir.   2008 YILI İLLER BAZINDA KURBAN SATIŞ VE KESİM YERİ ADRESLERİ SIĞIR CİNSİ HAYVANLARIN KÜPELERİ VE PASAPORTLARININ TESLİMİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan merkezi veri tabanına işlenmek üzere kurban bayramında kesilen sığır cinsi hayvanlara ait kulak küpe ve pasaportların Kurban Hizmetleri Komisyonlarınca belirlenen kişiler, kesim yerlerindeki görevliler, muhtarlar, din görevlileri, belediye zabıta memurları ve diğer yetkililer aracılığı ile Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerine 26 Aralık 2008 Cuma günü mesai bitimine kadar teslim edilecektir.   KESİLEN KURBAN SAYISININ BELİRLENMESİ Ülkemiz kurban potansiyelini belirlemek maksadıyla her il (İlçeler dahil) müftülüğü tarafından büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan kesilen kurban sayısını belediye yetkilileri, üreticiler, vekaletle kurban kesim organizasyonu yapanlar, din görevlileri gibi ilgililerden bilgi almak suretiyle kurbanhizmetleri@diyanet.gov.tr adresi ile 26 Aralık 2008 Cuma   DUYURU KURBAN KESİLEN SIĞIR CİNSİ HAYVANLARIN KULAK KÜPE VE PASAPORTLARI, - ÜRETİCİLER - SATICILAR - KASAPLAR - KASAP YARDIMCILARI - VETERİNERLER - MUHTARLAR - BELEDİYE ZABITA GÖREVLİLERİ - VEKALETLE KURBAN KESİM ORGANİZASYONU YAPANLAR - DİN GÖREVLİLERİ - DİĞER GÖREVLİLER VASITASIYLA İL VEYA İLÇE TARIM MÜDÜRLÜKLERİNE 26 ARALIK 2008 CUMA GÜNÜ MESAİ BİTİMİNE KADAR TESLİM EDİLECEKTİR. AYRICA KURBAN KESİLEN BÜYÜKBAŞ VE KÜÇÜKBAŞ HAYVANLARIN SAYISI DA MÜFTÜLÜKLERE 26 ARALIK 2008 CUMA GÜNÜ MESAİ BİTİMİNE KADAR BİLDİRİLECEKTİR BİLGİLENDİRME ÇALIŞMALARI Başkanlığımızca hazırlanan Kurban Rehberi e-mail ile müftülüklere yeniden gönderilmiştir. Söz konusu rehber, sponsor bulunarak bastırılıp görevlilere ve vatandaşlarımıza dağıtılacak, müftülüklerin web sitelerine yüklenecektir.